روکش ایمپلنت یکی از مؤثرترین روش های بازسازی دندان های از دست رفته است که عملکرد و زیبایی دندان های طبیعی را بازمی گرداند. با این حال، گاهی اوقات به دلایلی مانند شکستگی، پوسیدگی زیر روکش، یا نیاز به تعویض روکش قدیمی، لازم است روکش ایمپلنت برداشته شود. نحوه در آوردن روکش ایمپلنت به نوع روکش که چسبی باشد یا پیچی بستگی دارد و مراحل آن چندان پیچیده نیست.
دلایل در آوردن روکش ایمپلنت
روکش ایمپلنت که به عنوان تاج دندان مصنوعی شناخته میشود، معمولا از طریق دو روش اصلی پیچی یا چسبی به پایه ایمپلنت متصل میگردد. با این حال، در طول زمان ممکن است به دلایل مختلفی نیاز به در آوردن روکش ایمپلنت داشته باشید. این فرآیند که نیازمند دقت و تخصص بالایی است، میتواند به روشهای متفاوتی انجام پذیرد که انتخاب بهترین روش به عوامل متعددی بستگی دارد، از جمله:
شکستن روکش ایمپلنت: یکی از شایعترین دلایل خارج کردن روکش ایمپلنت، شکستگی یا ترک خوردن آن است. این آسیب میتواند ناشی از ضربه، فشار ناشی از جویدن غذاهای سفت یا فرسودگی تدریجی مواد باشد. در چنین مواردی، روکش آسیبدیده باید خارج شده و با یک روکش جدید جایگزین گردد تا عملکرد و زیبایی دندان بازگردانده شود.
لق شدن روکش ایمپلنت: لق شدن روکش میتواند به دلیل شل شدن پیچ اتصالدهنده یا ضعیف شدن چسب زیر روکش ایجاد شود. این وضعیت، باعث ناراحتی بیمار میشود و میتواند منجر به ورود باکتری و ایجاد عفونت گردد. در این شرایط، در آوردن روکش ایمپلنت و بازبینی اتصالات برای رفع این مشکل ضروری است.
پوسیدگی یا عفونت اطراف ایمپلنت: اگرچه خود ایمپلنت دچار پوسیدگی نمیشود، اما بافتهای اطراف آن میتوانند در معرض عفونت قرار گیرند. در موارد پیشرفته بیماری پری ایمپلنتیت، خارج کردن روکش برای دسترسی به ناحیه عفونی و انجام درمان های لازم ضروری خواهد بود.
نیاز به تعویض روکش قدیمی: با گذشت زمان، روکش های ایمپلنت ممکن است از نظر زیبایی یا عملکردی دچار نقص شوند. تغییر سلیقه بیمار یا پیشرفت تکنولوژی دندانپزشکی نیز میتواند دلیلی برای خارج کردن روکش قدیمی و تعویض آن با یک روکش جدید و پیشرفته تر باشد.
مشکلات زیبایی روکش ایمپلنت: عدم تطابق رنگ، فرم نامناسب یا مشکلات ظاهری دیگر میتواند دلیلی برای در آوردن روکش ایمپلنت باشد. در این موارد، روکش موجود خارج شده و یک روکش جدید با در نظر گرفتن اصول زیبایی شناسی ساخته و نصب میگردد.
نحوه در آوردن روکش ایمپلنت توسط دندانپزشک
برداشتن روکش ایمپلنت یک فرآیند تخصصی است که باید توسط دندانپزشک انجام شود. روش های مختلفی برای این کار وجود دارد که بستگی به نوع اتصال روکش (پیچی یا چسبی) دارد:
نحوه در آوردن روکش ایمپلنت پیچی
در این روش، روکش با یک پیچ به پایه ایمپلنت متصل شده است. دندانپزشک با استفاده از ابزار مخصوص، پیچ را باز کرده و روکش را برمی دارد. این روش ساده تر است و معمولاً نیازی به تخریب روکش ندارد.
بیحسی موضعی اولین مرحله در فرآیند برداشتن روکش ایمپلنت است که در صورت نیاز انجام می شود. دندانپزشک پس از ارزیابی میزان حساسیت بیمار و موقعیت ایمپلنت، نوع مناسب بیحسی را انتخاب می کند. برای دندان های جلو معمولاً از بی حسی سطحی استفاده می شود، در حالی که برای دندان های عقب به دلیل عمق بیشتر، بی حسی عمیق تر تجویز می گردد. این مرحله با تزریق آرام و کنترل شده انجام می شود تا بیمار کمترین ناراحتی را تجربه کند.
پیدا کردن محل دقیق پیچ اتصال مرحله حساس و مهمی در این فرآیند محسوب می شود. دندانپزشک با دقت و با استفاده از لوپ یا میکروسکوپ دندانپزشکی، محل پیچ را که معمولاً در سطح جونده دندان های عقب یا سطح زبانی دندانهای جلو قرار دارد، شناسایی میکند. در برخی موارد که پیچ با مواد ترمیمی پوشانده شده است، دندانپزشک از روشهای تشخیصی پیشرفت هتری مانند پرتونگاری یا رنگ های مخصوص استفاده مینماید.
برداشتن مواد پرکردگی روی پیچ نیاز به دقت و مهارت خاصی دارد. دندانپزشک با استفاده از فرزهای الماسی با سرعت پایین شروع به تراش مواد می کند، به گون های که به ساختار روکش آسیب نرسد. این مرحله ممکن است چند دقیقه طول بکشد و دندانپزشک به طور مداوم پیشرفت کار را بررسی می کند تا مطمئن شود فقط مواد پرکردگی برداشته میشود و به پیچ یا روکش آسیبی وارد نمی شود.
استفاده از درایور مخصوص برای باز کردن پیچ، مرحله اصلی در آوردن روکش ایمپلنت محسوب می شود. دندانپزشک با توجه به نوع پیچ (ستارهای، ششپر یا ضربدری) درایور مناسب را انتخاب کرده و با اعمال فشار کنترل شده و چرخش آرام در خلاف جهت عقربه های ساعت، پیچ را باز می کند. در این مرحله کنترل دقیق نیروی وارده بسیار مهم است تا از آسیب دیدن پیچ یا ایمپلنت جلوگیری شود.
خارج کردن روکش از دهان پس از باز شدن پیچ انجام می شود. دندانپزشک با احتیاط روکش را با انگشت یا پنس مخصوص بلند کرده و از دهان خارج می نماید. در این مرحله وضعیت روکش از نظر وجود هرگونه آسیب یا ساییدگی بررسی می شود. همچنین پایه ایمپلنت (اباتمنت) از نظر سلامت و استحکام ارزیابی می گردد تا در صورت نیاز به تعمیر یا تعویض، اقدامات لازم انجام شود.
تمیزکاری و ضدعفونی ناحیه پس از در آوردن روکش ایمپلنت انجام می گیرد. دندانپزشک ابتدا ناحیه را با محلول سالین شستشو می دهد، سپس از دستگاه اولتراسونیک برای تمیز کردن دقیق تر استفاده می کند. در صورت نیاز، پیچ اتصال تعویض شده و ناحیه با گاز استریل خشک می شود. این مرحله برای جلوگیری از هرگونه عفونت و آماده سازی ناحیه برای مراحل بعدی درمان بسیار مهم است.
اقدامات پس از برداشتن روکش بسته به برنامه درمانی متفاوت است. اگر قرار است روکش جدید فوراً نصب شود، دندانپزشک از ناحیه قالب گیری می کند. در مواردی که نیاز به درمان های اضافی وجود دارد، پیچ اتصال با درپوش مخصوص پوشانده می شود و دستورات مراقبتی لازم به بیمار داده می شود. این مرحله نقش مهمی در تعیین روند ادامه درمان دارد.
نحوه در آوردن روکش ایمپلنت چسبی
ابتدا دندانپزشک با معاینه دقیق و عکس رادیوگرافی، شرایط را ارزیابی میکند. این مرحله برای بررسی وضعیت ایمپلنت و برنامهریزی بهترین روش برداشتن روکش ضروری است. سپس ناحیه مورد نظر بیحس میشود تا بیمار در طول فرآیند کاملاً راحت باشد.
روش ترجیحی استفاده از ابزارهای مکانیکی ویژه مانند کراون ریموور است. این ابزار با اعمال ضربات کنترلشده، چسب را میشکند و روکش را بدون آسیب به ایمپلنت جدا میکند. این تکنیک بسیار ایمن و غیرتهاجمی محسوب میشود.
اگر چسب بسیار قوی باشد، دندانپزشک ممکن است از فرز دندانپزشکی برای ایجاد برش روی روکش استفاده کند. این کار با نهایت دقت انجام میشود تا فقط به بدنه روکش محدود شود. پس از ایجاد برش، روکش شکافته شده و از ایمپلنت جدا میگردد.
در کلینیکهای مجهز، از لیزر دندانپزشکی برای این کار استفاده میشود. لیزر با بخار کردن دقیق لایه چسب، روکش را آزاد میکند. این روش بسیار دقیق است و معمولاً امکان نجات دادن روکش اصلی را فراهم میکند.
پس از در آوردن روکش ایمپلنت ، بقایای چسب به طور کامل از ایمپلنت پاکسازی میشود. سپس از ناحیه قالبگیری شده و یک روکش موقت تا زمان آماده شدن روکش جدید قرار داده میشود. این مرحله برای حفظ سلامت ایمپلنت بسیار مهم است.
حلال چسب روکش دندان
حلال چسب روکش دندان مادهای تخصصی است که برای حل کردن چسب و جدا کردن روکش از دندان یا پایه ایمپلنت بدون آسیب رساندن به ساختارهای زیرین استفاده میشود. انتخاب نوع مناسب حلال بسیار مهم است، زیرا چسبهای دندانپزشکی انواع مختلفی دارند و هرکدام ممکن است به حلال خاصی پاسخ بهتری دهند.
انواع مختلفی از حلالها برای چسب روکش دندان وجود دارد که بسته به نوع چسب مورد استفاده و شرایط بالینی انتخاب میشوند. آب، اتانول، متانول و استون از رایجترین حلالهای موجود هستند.
ملاحظات مهم در استفاده از حلال چسب
استفاده از حلال چسب روکش دندان باید با احتیاط و ترجیحاً توسط متخصص انجام شود:
پرهیز از خوددرمانی: استفاده خودسرانه از حلالهای عمومی (مانند چسب قطرهای یا چسب آهن) برای روکش دندان بهشدت خطرناک است و میتواند باعث آسیب به بافتهای دهان، عفونت و عدم چسبندگی مناسب روکش در آینده شود.
انتخاب حلال مناسب: دندانپزشک با توجه به نوع چسب استفادهشده (موقت یا دائمی) و جنس روکش، حلال مناسب را انتخاب میکند. برای مثال، چسبهای موقت معمولاً با حلالهای ملایمتر و چسبهای دائمی قوی ممکن است به حلالهای قویتر یا حتی روشهای مکانیکی نیاز داشته باشند.
حفظ سلامت دندان و لثه: حلالها باید بهگونهای استفاده شوند که به دندان طبیعی زیر روکش یا لثههای اطراف آسیب نرسانند.
روش صحیح استفاده از حلال چسب روکش دندان
فرآیند در آوردن روکش ایمپلنت با حلال معمولا توسط دندانپزشک و به این صورت انجام میشود:
معاینه اولیه: ابتدا دندانپزشک با معاینه و گاهی عکس رادیوگرافی، وضعیت روکش و دندان زیرین را بررسی میکند.
انتخاب حلال: با توجه به نوع چسب، حلال مناسب انتخاب میشود. برای مثال، ممکن است از حلالهای مخصوصی که برای چسب دندانپزشکی طراحی شدهاند استفاده شود.
کاربرد حلال: حلال بهدقت در اطراف لبههای روکش اعمال میشود تا چسب را حل کند.
جدا کردن روکش: پس از تضعیف چسب، دندانپزشک از ابزارهای مخصوصی برای بلند کردن و جدا کردن ایمن روکش استفاده میکند.
پاکسازی: بقایای چسب از روی دندان یا پایه ایمپلنت بهطور کامل پاک میشود تا برای نصب روکش جدید آماده شود.
در آوردن روکش ایمپلنت با لیزر
برداشتن روکش دندان با لیزر یکی از پیشرفتهترین و کمتهاجمیترین روشهای موجود محسوب میشود. در این تکنیک، دندانپزشک از انرژی لیزر برای هدف قرار دادن و تبخیر لایه چسب بدون تماس فیزیکی با خود روکش یا ایمپلنت استفاده میکند. بزرگترین مزایای این روش دقت بسیار بالا، کاهش قابلتوجه درد و خونریزی، و حداقل آسیب به بافتهای سالم لثه اطراف روکش است. همچنین این روش به دلیل حذف ضربات چکشی و لرزش، برای بیمار آرامش بیشتری دارد و معمولاً دوره بهبودی سریعتری را به همراه خواهد داشت.
مراقبتهای پس از در آوردن روکش ایمپلنت
رعایت دقیق مراقبتهای پس از ایمپلنت برای جلوگیری از هرگونه عارضه و تضمین موفقیتآمیز بودن درمان نهایی ضروری است. تا زمانی که روکش جدید ساخته و نصب شود، باید از فشار آوردن و جویدن غذا با آن ناحیه خودداری کنید تا از آسیب به پایه ایمپلنت جلوگیری شود. حفظ بهداشت دهان با مسواک زدن بسیار ملایم در اطراف ناحیه و استفاده از دهانشویههای ضدعفونیکننده طبق دستور دندانپزشک، برای پیشگیری از عفونت امری حیاتی است. در نهایت، در صورت مشاهده هرگونه علامت غیرعادی مانند درد شدید، تورم، یا لق شدن پایه ایمپلنت، باید بدون فوت وقت به دندانپزشک خود مراجعه نمایید.
سوالات متداول
آیا برداشتن روکش دندان درد دارد؟
یکی از سوالات رایج بیماران این است که "آیا برداشتن روکش دندان درد دارد؟" پاسخ این است که معمولاً این فرآیند با بیحسی موضعی انجام می شود و دردی احساس نخواهید کرد. با این حال، پس از اتمام کار، ممکن است کمی حساسیت یا ناراحتی موقت وجود داشته باشد که با مسکن های معمولی قابل کنترل است .
آیا می توان روکش ایمپلنت را در خانه برداشت؟
برخی افراد به دنبال روش هایی برای در آوردن روکش دندان در خانه هستند، اما این کار به هیچ عنوان توصیه نمی شود. برداشتن روکش ایمپنـت نیاز به ابزار تخصصی و مهارت دندانپزشکی دارد. تلاش برای جدا کردن روکش در خانه ممکن است منجر به شکستن روکش، آسیب به ایمپلنت یا عفونت لثه شود .
هزینه تعویض روکش ایمپلنت چقدر است؟
هزینه دراوردن روکش دندان یک رقم ثابت نیست و به عوامل متعددی بستگی دارد. مهمترین عامل، نوع روکش جدید انتخابی شماست؛ برای مثال، روکش زیرکونیا به دلیل استحکام و زیبایی فوقالعاده، روکش تمام سرامیک ایمکس به دلیل شفافیت و طبیعیبودن بینظیر، و روکش PFM (فلز-سرامیک) به عنوان گزینهای مقرونبهصرفه قیمتهای متفاوتی دارند. سایر عوامل مؤثر شامل دستمزد دندانپزشک بر اساس تجربه و تخصص او، هزینههای کلینیک، و همچنین وضعیت پایه ایمپلنت (اباتمنت) است که در صورت نیاز به تعویض، بر هزینه نهایی افزوده میشود. بر اساس تعرفههای رایج در سال ۱۴۰۴، این هزینه میتواند از حدود ۵ میلیون تومان برای روکش PFM شروع شده و برای روکشهای تمام سرامیک با کیفیت بالا تا ۲۰ میلیون تومان نیز افزایش یابد.
جمع بندی
در آوردن روکش ایمپلنت یک فرآیند تخصصی است که باید توسط دندانپزشک انجام شود. روش های مختلفی مانند استفاده از ابزارهای مخصوص، برش روکش یا لیزر برای این کار وجود دارد. هزینه تعویض روکش ایمپلنـت بسته به جنس روکش و شرایط بیمار متفاوت است. به هیچ عنوان نباید سعی کنید روکش ایمپلنت را در خانه بردارید، زیرا این کار خطرات جدی برای ایمپلنت و سلامت دهان دارد. در صورت نیاز به تعویض روکش ایمپلنت، حتماً به یک دندانپزشک متخصص مراجعه کنید.