02188695864
شهرک غرب، بلوار فرحزادی، بالاتر از بلوار دریا، کوچه بهاران ۲، پلاک ۵۳ (روبروی مرغ سوخاری کوپال)، واحد ۲
شنبه تا پنج شنبه: 10 صبح تا 9 شب
drmohammadi
logo ×

ایمپلنت دندان به عکس رادیولوژی نیاز دارد؟ - کلینیک دندانپزشکی دکتر شهاب محمدی

زمان مطالعه : 10 دقیقه | منتشر شده در: 1398/07/20

استفاده از ایمپلنت های دندانی در دهه گذشته افزایش قابل توجهی داشته و جزو روش های برتر جایگزین کردن دندان های از دست رفته نسبت به پروتز های ثابت و متحرک سنتی است. عوامل متعددی وجود دارند که نقش مهمی در موفقیت آمیز بودن دندانپزشکی ایمپلنت ایفا می کنند. یکی از این عوامل ارزیابی ریج استخوان فک پیش از شروع عمل جراحی در محل کاشت ایمپلنت است.

عکس های رادیولوژی می تواند دقیق ترین روش ارزیابی مورفولوژی ریج آرواره را برای دندانپزشک فراهم آورد. چند مدل تصویر برداری رادیولوژی در کلینیک ها در دسترس است که اهداف آنها با یکدیگر متفاوت است و در نهایت دندانپزشک باید بهترین سیستم رادیولوژی را نسبت به شرایط بیماری که میخواهد کاشت ایمپلنت انجام دهد؛ انتخاب کند.

امروزه عکس های رادیولوژی مختلفی در اکثر مطب های دندانپزشکی گرفته می شود که پری اپیکال، پانورامیک و سفالومتریک نیز نامیده می شود. عکسبرداری رادیولوژی پری اپیکال تقریبا برای همه شناخته شده است که تصاویری از چند دندان را به طور همزمان روی یک فیلم رادیولوژی کوچک که داخل دهان قرار داده می شود؛ می گیرند. اما تصاویر رادیولوژی تخصصی دیگری به صورت دوبعدی و سه بعدی نیز وجود دارد که هنگام کاشت ایمپلنت به کمک ایمپلنتولوژیست می آید.

اهداف تصویر برداری رادیوگرافی عبارتند از

گرفتن تصویر مقطعی از قوس دندان برای مشاهده اندازه و طول استخوان فک در جهت عمودی و آناتومی داخلی

بالا بردن دقت محاسبات

تعیین کیفیت استخوان فک

وجود یا عدم وجود بیماری

تبادل اطلاعات کلینیکی و رادیولوژیکی


عکس رادیولوژی ایمپلنت



در حال حاضر گرفتن عکس رادیولوژی با هزینه ای مناسب برای بیماران در دسترس است و میزان تشعشع تابش شده به بدن بیمار نیز به حداقل رسیده است. با در نظر گرفتن این موارد نقش مدل های مختلف تصویر برداری همراه با مزایا و محدودیت های هر تکنیک پیش از برنامه‌ریزی برای عمل جراحی کاشت ایمپلنت در ادامه توضیح داده شده است:

1. عکس رادیولوژی اشعه ایکس با تکنیک داخل دهانی 

پری اپیکال

اکثرا عکس رادیولوژی پری اپیکال در مطب دندانپزشکان گرفته می شود که دستگاههای آن معمولاً از دیوار هر مطب درمانی آویزان شده اند. رادیولوژی داخل دهانی می ‌توانند موقعیت ساختارهای آناتومیکی مختلف را نشان داده و با دقت بالا به تشخیص تحلیل استخوان کرستال پس از انجام عمل کاشت ایمپلنت دندان نیز کمک کنند.

مزایا

مشخص نمودن تقریبی ارتفاع عمودی ریج آرواره

ارائه بهترین تصویر با کمترین نویز

تعیین موقعیت ساختارهای اساسی آناتومی مانند کانالهای عصبی و سینوس فک بالا

گرفتن اطلاعاتی درباره کیفیت استخوان از جمله بافت و تراکم و  و وجود یا عدم وجود بیماری

آماده شدن سریع فیلم رادیولوژی در کلینیک دندان

هزینه پایین برای بیمار

محدودیت ها

محدودیت اندازه فیلم رادیولوژی

ارائه تصویر دو بعدی

عدم ارائه اطلاعاتی در خصوص ابعاد افقی ریج آرواره و حجم استخوان فک

عدم ارزیابی دقیق ابعاد عمودی استخوان فک یا موقعیت دقیق ساختارهای آناتومیکی

اکلوزال

از این روش معمولاً برای ارزیابی مشکلات در فک پایین استفاده می شود

مزایا

بهترین تصویر با جزئیات

مشخص کردن ابعاد زبان و فک پایین

تعیین اندازه فک و نمودار فک در محل کاشت ایمپلنت

آماده شدن سریع عکس در کلینیک

هزینه پایین برای بیمار

محدودیت ها

فقط حداکثر ابعاد زبان و فک را ارائه می دهد و اطلاعاتی در خصوص طول و پهنای استخوان کورتیکال در آن وجود ندارد.

دو بعدی است.

2. عکس رادیولوژی اشعه ایکس با روش خارج دهانی 

پانورامیک

اشعه ایکس پانورامیک که پنل نیز نامیده می شود یک تصویر رادیولوژی است که از کل دهان بیمار و دندانهای آن عکس می‌گیرد. این عکس برای بررسی استخوان و محل قرارگیری دندان ها نسبت به یکدیگر مناسب است. معمولا دستگاههای پانورامیک در یک اتاق اشعه ایکس مجزا قرار دارند و بیمار برای گرفتن عکس وارد آن اتاق ها می شود و پشت دستگاه قرار می گیرد.

بهترین تصویر دو بعدی برای بررسی استخوان فک و دندان ها، ساختارهای مهم، اجسام خارجی، تومورها و شرایط دیگر است. رزولوشن تصاویر پانورامیک برای درمان‌های دندانپزشکی مناسب است.

مزایا

فیلم اسکرینینگ فوق العاده برای برنامه ریزی پیش از کاشت ایمپلنت

آماده شدن سریع فیلم در کلینیک

هزینه پایین برای بیمار

دوز تشعشع بسیارکم

تشخیص وجود یا عدم وجود بیماری

تشخیص ابعاد فضایی آناتومیکی

محدودیت ها

عدم ارائه اطلاعاتی در خصوص پهنای ریج

عدم بزرگنمایی یکنواخت در جهات افقی و عمودی

رزولوشن پایین و محدود بودن دقت تشخیص به نحوه عملکرد و اپراتور

حساس بودن روش به محل قرار گیری نادرست بیمار

ارائه تصویر دو بعدی

سفالومتریک

عکس اشعه ایکس سفالومتریک یک عکس رادیولوژی از کل سر است. این فیلم معمولاً توسط ارتودنتیست ها برای تشخیص عدم تراز استخوان و مشکلات جویدن گرفته می شود. تصاویر سفالومتریک توسط دستگاه های پانورامیک استاندارد گرفته می شوند که در آنها فیلم سفالومتریک توسط بازویی از یکطرف دستگاه نگه داشته شده است.

مزایا 

ارائه اطلاعاتی در خصوص ارتفاع و پهنا برای آرواره بالا و پایین

تصاویر مقطعی

دوز تشعشع پایین

هزینه پایین برای بیمار

بزرگنمایی ثابت تصویر 

محدودیت ها

محدود بودن به نواحی جلوی آرواره

بزرگنمایی بیش از حد ساختارها

فقط ارائه پهنای زبان و فک و عدم ارائه عمق ریج

توموگرافی مقطعی 

مزایا

ارائه تصویر مقطعی از محل آماده شده برای کاشت ایمپلنت

ارزیابی ارتفاع پهنا و عمق ریج استخوان

ارزیابی کیفیت استخوان

تعیین ابعاد فضایی آناتومیکی

تصویر دقیق و با جزئیات کامل از محل ایمپلنت

عدم بزرگنمایی بیش از حد تصویر

امکان انتخاب ضخامت و محل قرارگیری اسلایس

تشعشع نسبتاً پایین برای بیمار

امکان استفاده از نرم‌افزار برنامه‌ریزی درمان برای سیستم های تصویربرداری خاص

محدودیت ها

هزینه تجهیزات 

انجام گرفتن فقط توسط افراد آموزش دیده در خصوص رادیولوژی دهان و دندان به منظور محاسبه ابعاد استخوان و تصویربرداری

زمان بر بودن هنگامی که چند جایگاه باید عکس برداری شود.

آماده شدن تصاویر برای ارسال به کلینیک ممکن است زمان ببرد.

تعریف متغیرها برای ساختارهای آناتومیکی خاص بستگی به سیستم تصویربرداری و در دسترس بودن آن دارد.

توموگرافی کامپیوتری یا C.T (سی تی اسکن)

توموگرافی کامپیوتری نوعی تصویربرداری سه بعدی است که محل قرار گیری ساختارهای استخوانی رشته های عصبی سینوس ها مفاصل را به طور کامل نشان میدهد.

توموگرافی کامپیوتری با اشعه مخروطی یا CBCT (سی تی اسکن با اشعه مخروطی) 

در این سیستم اسکنر از یک سیستم تصویربرداری کامپیوتری پیشرفته استفاده می‌کند که چون دستگاه های CBCT اشعه ایکس را به صورت مخروطی به جای مارپیچی در دستگاه های  سنتیCT تابش می کند؛ میزان تشعشع برای بیمار را کاهش داده است. به علاوه تصاویر ارائه شده از استخوان فک بسیار واضح تر است و حجم استخوان را در سه بعد نشان می دهد.

مهمترین کاربرد CBCT، در دندانپزشکی ارزیابی استخوان فک برای کاشت ایمپلنت، برنامه‌ریزی نحوه درمان ارتودنسی دندان و ارزیابی TMJ است. تشخیص کنتور سطح زبان و دهان فک پایین معمولا توسط این دستگاه پیش از کاشت ایمپلنت انجام می گیرد.

CBCT چیست؟

سی بی سی تی مخفف توموگرافی کامپیوتری اشعه مخروطی است و نوع خاصی از تجهیزات اشعه ایکس است که زمانی که عکس های اشعه ایکس از دهان و دندان معمولی برای نحوه تشخیص درست کاشت ایمپلنت کفایت نکند به کار می رود. پزشک شما احتمالا از این تکنولوژی برای گرفتن تصاویر سه بعدی از دندان های شما، بافت نرم اطراف، رشته های عصبی و استخوان توسط یک اسکن مجزا استفاده می کند. عکس های اسکن های سی بی سی تی تصویر دقیقی از سینوس فک بالا ارائه می دهند و موقعیت آن را نسبت به استخوان فک مشخص میکنند. اسکن CBCT ایمپلنتولوژیست را قادر می سازد تا تراکم استخوان را بسنجد و اندازه و طول ایمپلنت ها را مطابق با استخوان موجود انتخاب کند. 

چگونه دندان پزشکان تصمیم میگیرند که آیا به عکس CBCT پیش از کاشت ایمپلنت نیاز دارند یا خیر؟

در صورتی که پیش از عمل جراحی کاشت ایمپلنت بیمار هر یک از شرایط زیر را داشته باشد؛ دندانپزشک عکس CBCT دندان های بیمار را بررسی خواهد کرد:

بیمار استخوان فک کافی نداشته باشد

مشکلات عدم تراز یا آناتومیکی در دهان بیمار وجود داشته باشد

دندانپزشک نیاز به راهنمایی و هدایت هنگام عمل جراحی کاشت ایمپلنت داشته باشد

مشکل خاصی در استخوان محل کاشت ایمپلنت وجود داشته باشد

در غیر این صورت مشاهده عکس رادیولوژی دوبعدی کفایت می کند.

CBCT چگونه کار میکند؟

بی سی تی یک تکنولوژی بسیار مدرن است و تصویربرداری آن با استفاده از یک وسیله گردان که منبع آن اشعه ایکس است و وکتور آن نیز ثابت می باشدY تهیه می گردد. یک منبع مخروطی شکل منشوری، تشعشعات یونیزه شده را از طریق سطوحی که داخل دیتکتور اشعه ایکس در طرف مقابل قرار گرفته مستقیماً می تابانند.

آیا اسکن CBCT پیش از کاشت ایمپلنت همواره مورد نیاز است؟

اسکن سه بعدی CBCT مزایای بسیاری برای دندانپزشک دارد و استفاده از آن در عمل جراحی اندودنتیک مدرن امروزی ارزشمند است. یافته های موجود در عکس CBCT موجب می شود ایمپلنتولوژیست بتواند نحوه درمان ایمپلنت را به درستی تشخیص دهد. در حالی که تشخیص بسیاری از موارد مورد توجه دندانپزشک پیش از کاشت ایمپلنت در عکس های رادیولوژی ساده امکان پذیر نیست.

آیا در سی تی اسکن دندان عفونت نیز مشخص می گردد؟

با گرفتن عکس اشعه ایکس از دندان می توان آبسه را تشخیص داد. دندانپزشک می تواند از عکسهای اشعه ایکس  برای تعیین اینکه آیا عفونت گسترش پیدا کرده و در ناحیه مورد نظر آبسه به وجود آورده است؛ استفاده کند. حتی اگر عفونت در نواحی گردن نیز پخش شده باشد میتوان از سی تی اسکن برای ارزیابی میزان نفوذ عفونت استفاده کرد.

مزایا

ارزیابی ارتفاع پهنا و عمق ریج، کیفیت استخوان فک و ابعاد فضایی آناتومیکی

سرعت بالا برای عکسبرداری چندین جایگاه

ارائه تصاویر بدون بزرگنمایی بیش از حد

کنتراست بهتر از فیلم توموگرافی

امکان استفاده در نرم افزار های درمانی

امکان ارائه تصاویر سه بعدی با نرم افزارهای مناسب

محدودیت ها

ایجاد تداخل در تصویر در صورت وجود مواد فلزی در دهان مانند تاج دندان، فیکسچر، پین و غیره

جابجایی بیمار موجب ارائه تصویر نامناسب خواهد شد

هزینه زیادی برای بیمار دارد

در کلینیک ها قابل دسترسی نیست و معمولاً فقط  بیمارستان ها به این دستگاه ها تجهیز شده‌اند

میزان تشعشع برای بیمار در مقایسه با توموگرافی مقطعی بیشتر است

رادیولوژی دیجیتالی

رادیولوژی دیجیتالی کامپیوتری از سنسور های خاصی برای تصویر برداری و نمایش تصاویر روی صفحه کامپیوتر به جای فیلم رادیولوژی استفاده می کند. عکس های رادیوگرافی سنتی روی فیلم های سبک فتوگرافی گرفته می شوند که باید به صورت شیمیایی ظاهر شود. در حال حاضر تکنولوژی به دندان پزشکان آپشن دیگری ارائه داده است که رادیولوژی دیجیتالی است. رادیوگرافی دیجیتالی به صورت الکترونیکی عکسها را می‌گیرد و آنها را در سیستم کامپیوتری اصلی مطب یا کلینیک دندان ذخیره‌سازی می‌کند .

مزایا

امکان بزرگنمایی و کوچک نمایی دارد.

رنگی است.

می توان آن را روشن تر یا تیره تر کرد.

می توان محاسبات دقیقی بر روی صفحه نمایش طبق عکس گرفته شده انجام داد. 

عکس های رادیولوژی را می توان به فایل های کامپیوتری بیمار اضافه کرد و آنها را پرینت گرفت تا بیمار با خودش به خانه ببرد. 

می توان آنها را به صورت الکترونیکی در شبکه‌های اجتماعی یا از طریق ایمیل برای لابراتوار ها، شرکت های سازنده دندانهای مصنوعی یا دندانپزشکان دیگر و غیره ارسال کرد.

رادیولوژی دیجیتال نه تنها بسیار فراگیر شده است بلکه کمتر بودن هزینه و فضای مورد نیاز برای گرفتن عکس و عدم نیاز به اتاق تاریک و انجام فرآیندهای شیمیایی برای ظهور آن، موجب شده که استفاده از آن روز به روز گسترده تر شود. 

عکس برداری دیجیتالی حدود ۹۰ درصد. نسبت به اشعه ایکس برای بیماران ایمن‌تر است و علاوه بر این در زمان، هزینه و کاغذ نیز صرفه جویی می کند. چون می توان عکس ها را به صورت الکترونیکی منتقل کرد و نیازی به چاپ آنها نیست. 

حتی چند دندان پزشک به طور همزمان در مدتی که بیمار روی صندلی یکی از مطب ها نشسته است می‌توانند در خصوص عکس رادیولوژی دیجیتالی آن بیمار مشورت نمایند.

دو نوع اصلی تصویربرداری دیجیتالی در حال حاضر به صورت مستقیم یا غیر مستقیم وجود دارد. دندانپزشک می‌تواند از تجهیزات اشعه ایکس موجود خود برای گرفتن عکس های رادیولوژی دیجیتال با هر دو متد استفاده کند.

مشاوره رایگان دندانپزشکی

داستان های مشتریان ما

گالری لبخند

ایجاد یک لبخند زیبا می تواند اعتماد به نفس و ظاهر کلی افراد را افزایش دهد.

نظرات کاربران

هنوز نظری درج نشده است!